Duurzaamheid

Groen hoeft niet gezond te zijn
 

Bouwstandaard gericht op gezondheid én welzijn

De WELL Building Standard™ brengt de best practices van ontwerp en bouw samen op basis van wetenschappelijk onderzoek en gebruikt de bouwsector om de gezondheid en het welzijn van de mens te verbeteren. Wanneer voldoet een gebouw precies aan deze standaard? En zijn er in Nederland al kantoren of andere gebouwen die aan deze eisen voldoen? We gaan in gesprek met Dick Vink, Consulting Partner bij Blue Building Institute EU en al jaren bezig met het realiseren van gezonde werkplekken.

‘Wij ontwerpen gebouwen in Nederland waarbij we de mensen die in het gebouw gaan werken als uitgangspunt nemen. Waarom? Human capital is de belangrijkste asset van bedrijven, gemiddeld bestaat zo’n 90% van de kosten uit personeelskosten. Helaas keken werkgevers in het verleden niet echt naar de kwaliteit van de werkplekken. Gelukkig komen ze nu tot inkeer. Zij zien dat hun workforce belangrijk is, vragen zich af hoe ze jong talent binnen krijgen en hun personeel vervolgens ook bij zich kunnen houden. Veel organisaties met hooggekwalificeerd personeel geven daarom veel geld uit aan trainingen en opleidingen, maar de oplossing ligt ergens anders. De vraag is namelijk: hoe laat je je personeel in de beste omstandigheden werken zodat het ziekteverzuim omlaag gaat en de productiviteit omhoog?’

Zeven criteria

De WELL Building Standard™ stelt kwaliteitseisen op zeven verschillende gebieden: lucht, water, voeding, licht, vitaliteit, comfort en geest. Werkomgevingen die WELL-gecertificeerd zijn, helpen de voeding, vitaliteit, stemming, slaappatronen en prestaties van de inzittenden verbeteren. Gebouwen kunnen het certificaat alleen krijgen als ze op alle zeven gebieden voldoen aan de kwaliteitseisen.

1. Lucht

‘Buiten is de lucht niet altijd even gezond, denk aan fijnstof, ozon. Het toepassen van specifieke type filters kan de luchtkwaliteit binnen aanzienlijk verbeteren. Maar denk ook aan bepaalde stoffen die je gebruikt. Veel mensen weten niet dat er in sommige vloerbedekkingen ook schadelijke stoffen zitten. Dan kun je filteren wat je wilt, maar met 3000 m² schadelijke stof onder je voeten ga je nooit een gezonde werkomgeving realiseren.’

2. Water

‘Ons drinkwater is dan wel het schoonste ter wereld, dat wil niet zeggen dat het echt gezond is. Wij hebben proefondervindelijk aangetoond dat het water in sommige gevallen gewoon vervuild is, dat kan dan komen door oude leidingen die ons water vervuilen.’

3. Voeding

‘Gezonde voeding wordt steeds normaler; even een boterham achter de computer nuttigen verdwijnt. Catering in grote kantoorgebouwen verbetert, de keuze is ruimer én gezonder. Totaal geen overbodige luxe overigens, want voeding is de brandstof die de motor van de werknemers laat draaien.’

4. Licht

‘Heel belangrijk! Lichtinstallaties worden ontworpen voor de generaliteit, maar je hebt mannen en vrouwen, jonge en oudere werknemers … Niet ieders ogen zijn even goed en hoewel we allemaal een dag-nachtritme hebben, verschilt dat soms wel een paar uur. Dat vraagt om aanpassingen op individueel niveau. Van blauw licht worden we actief, later op de dag raakt het lichaam gewend aan licht dat meer oranje van kleur is. Als je het licht op kantoor goed regelt, kunnen werknemers ’s nachts ook beter slapen en de volgende dag beter presteren.’

5. Vitaliteit

‘Zitten is het nieuwe roken! Dit betekent niet dat je een fitnessruimte in ieder kantoorgebouw moet hebben, een standing- of treadmill-desk helpt ook. Zolang de werknemers maar beweging krijgen. Een pingpongtafel zie je ook steeds vaker, het gaat erom dat de werknemers worden aangemoedigd meer te bewegen.’

6. Comfort

‘Comfort wordt vaak vergeten op werkplekken. Het heeft onder andere te maken met temperatuur. Hoe kan de temperatuur nou generalistisch worden ingesteld? Vrouwen hebben het bijvoorbeeld vaker koud dan mannen en willen de verwarming al gauw aan. Airco is ook een dingetje: de een zweert erbij, de ander wordt stijf van de ijskoude luchtstroom. Ook dat comfort zou op individueel niveau geregeld moeten kunnen worden.’

Maar comfort is meer dan alleen de temperatuur: ‘We zitten 90% van onze tijd binnen, terwijl we eigenlijk echte buitenmensen zijn. Idealiter haal je de natuur naar binnen. Dat doe je niet alleen door een paar planten neer te zetten, het is veel meer dan dat. Beelden van bloemen, planten en dieren werken ook bevorderlijk.’

7. Geest

‘Op het moment dat de geest te veel prikkels moet verwerken, gaat de kwaliteit van denken achteruit. Het aanbieden van rustruimtes, waar medewerkers zich kunnen terugtrekken na een inspannende meeting of na een periode van diepe focus, geeft de geest de rust die hij nodig heeft om kwaliteit te blijven leveren.’

Binnenkort worden aan de WELL 3 nieuwe kwaliteitsgebieden toegevoegd. Dat zijn geluid, thermisch comfort en community.

‘Verwar de WELL niet met de BREEAM: je hebt groene en gezonde gebouwen’

En de gezondste werkplek?

‘Dat is het kantoor van Human Total Care. Dit is in 2019 opgeleverd. Buiten Europa zijn ze al iets verder op dit gebied. In China zie je de bewustwording van de overheid al. De slechte buitenlucht daar heeft ervoor gezorgd dat ze als land milieubewuster zijn geworden en nu zelfs doorontwikkelen naar verzorgend voor hun mensen. Er wonen zo immens veel mensen in dat land, stel dat die ziek worden vanwege de ongezonde omstandigheden: dat is niet te betalen.’ En in Europa? ‘Hier is Frankrijk koploper qua aantal WELL-gecertificeerde gebouwen, maar Nederland is koploper als het gaat om het aantal gecertificeerde vierkante meters.’

Groen is niet per definitie gezond

‘Er ontstaat een idee in Nederland dat er een battle is tussen duurzaam groen & energie en duurzaam bouwen. Wij zeggen: groene gebouwen staan voor duurzaam & energie, gezonde gebouwen staan voor groenblauwe gebouwen waar ook wordt gedacht aan het welzijn van de inzittenden. Verwar de WELL dus niet met de BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method, red.), dat is een standaard voor groene gebouwen. De WELL gaat ook over de mensen in die gebouwen.’