Transformatie

Locomotiefhal wordt stadshuiskamer
 

'De crisis gooide roet in het eten. Gelukkig maar!'

Vanaf 1932 repareerde de NS in een immense hal nabij het Tilburgse Centraal Station talloze treinen. In 2011 kwam deze leeg te staan. Na een renovatieperiode van ongeveer twee jaar opende hier in 2019 de LocHal. Met daarin de stadsbibliotheek, diverse kunst- en cultuurinstellingen en Seats2meet Tilburg Spoorzone. Ad Alderliesten, namens de gemeente Tilburg projectleider van dit omvangrijke transformatieproject: ‘Ooit lag er een serieus plan om hier een parkeergarage van te maken, maar de crisis gooide roet in het eten. Gelukkig maar!’

Alderliesten werd als projectleider ingehuurd door de gemeente en de bibliotheek om de herbestemming van de LocHal in goede banen te leiden. Een van de doelen die hij moest bereiken, was synergie creëren tussen de gebruikers.

Luc van der Keilen, mede-eigenaar van Seats2meet Tilburg, Eindhoven en ’s-Hertogenbosch: ‘Wij passen bij de bibliotheek, want we hebben naast een commerciële ook een ideële grondslag: het bij elkaar brengen van mensen en het bevorderen van samenwerken. En we passen in dit monument, omdat de vraag naar inspirerende werk- en vergaderomgevingen stijgt.’

Ongebruikelijke werkwijze

‘De werkwijze rond deze transformatie was ongebruikelijk,’ vertelt Alderliesten. Van der Keilen vult aan: ‘Normaliter is een gebouw het uitgangspunt. Nu konden wij, als toekomstige gebruikers, meedenken over hoe het eruit moest komen te zien.’ Maar waar veel partijen een stem hebben, dreigt een trage besluitvorming.

Alderliesten: ‘Voor alle partijen, van ontwerper tot inrichter en gebruiker gold dat er zaken losgelaten moesten worden. Dat is gelukt en daardoor is de LocHal een project van iedereen geworden.’ Hij complimenteert ook het stadsbestuur: ‘Het college heeft op tijd de juiste besluiten genomen en ons de ruimte gegeven.’

Ad Alderliesten (l) en Luc van der Keilen Ad Alderliesten (l) en Luc van der Keilen

Uitdaging

Alderliesten: ‘Een van de uitdagingen van de herbestemming van een monumentaal pand is de inschatting hoeveel budget je moet hebben voor onvoorziene gebeurtenissen. Zo moesten we de vieze grond onder een aantal oude smeerputten laten saneren. Dat kostte tonnen.’ Ook de afbladderende verf van de stalen balken kwam als een onprettige verrassing. Behoud van de geverfde balken was een onderdeel van het ontwerp, dus moest er flink geïnvesteerd worden in het subtiel verwijderen van de losse verfdelen.

Ook het energievraagstuk is opgelost. ‘De LocHal is van beton, met enkel glas en veel metaal. Een comfortabel binnenklimaat was er dus niet,’ schetst Alderliesten. Nu ligt het dak vol zonnepanelen, zijn de vergaderzalen voorzien van vloerverwarming en klimaatbeheersing, terwijl de bibliotheek beneden vrij koel is. Met een jas aan boeken uitkiezen, zal voor niemand een probleem zijn.

Ruimte voor horeza

Met Seats2meet, de bibliotheek Midden-Brabant, KunstLoc en Brabant C is de LocHal nog niet volledig bezet. ‘Het stadsbalkon aan de voorzijde staat nog leeg,’ zegt Alderliesten. ‘Deze 400 vierkante meters zijn zeer geschikt voor horeca. De ruimte biedt een fenomenaal uitzicht over het station, het stadscentrum daarachter en de sporen die naar oost en west lopen.’

Kennisdeling en samenwerken

De bibliotheek zit op de begane grond. De trappen die naar boven leiden, worden gebruikt om te lezen, te werken, als tribune of juist als podium. Boven, bij Seats2meet, is de locatie voor onderwijs, overheid en ondernemers. Zij vinden elkaar daar door gebruik te maken van ruimtes voor vergaderingen, opleidingen en symposia. Daarnaast zijn er werkplekken waar gebruikgemaakt kan worden van een onlinekennisdelingsplatform. Zo bevordert Seats2meet kennisdeling en samenwerken. Een bijzonder element is de Glazen Zaal, die voorheen in de Beurs van Berlage in Amsterdam stond. Hij is geluiddicht en dus geschikt voor allerlei soorten events. De metershoge gordijnen (de grootste van Europa) die de ruimten op verschillende manieren in kunnen delen zijn gemaakt in het TextielLab. Zo vindt ook de historie van textielstad Tilburg hier een plek.