Technologie

Wordt dit het jaar van de blockchain in de vastgoedsector?
 

Er zijn nog heel wat uitdagingen

Blockchain wordt gezien als de grootste digitale revolutie van het moment. Vrijwel alle branches en overheden experimenteren ermee en als we de media mogen geloven zal de wereld door blockchain op korte termijn veranderen. In de praktijk ligt dit iets genuanceerder; er zijn nog vele hobbels te nemen voordat deze technologie gemeengoed zal zijn.

Blockchain is een veelbelovende technologie die transacties traceerbaar, controleerbaar, transparant en betrouwbaar maakt. En dat met minder kosten, omdat de controlerende partijen buiten beschouwing worden gelaten. In vrijwel iedere branche word geëxperimenteerd met blockchain, ook in de Nederlandse vastgoedwereld.

Zo heeft TU Delft met ABN AMRO een test gedaan voor hypotheekverstrekking. Een dergelijke hypotheek wordt niet alleen door de bank, maar ook door private beleggers gefinancierd. Het Amsterdamse fintech-bedrijf Bloqhouse werkt aan een pilot met vastgoedinvesteerder Annexum. Met dit initiatief kunnen beleggers al voor € 100 participeren in commercieel vastgoed. Een ander voorbeeld is de gemeente Rotterdam, die in samenwerking met het Cambridge Innovation Center Rotterdam (CIC) en adviesbureau Deloitte een test heeft gedaan om huurcontracten via de blockchain af te laten handelen. Hierbij bestaat de hoop dat er flink op transactie- en administratieve kosten kan worden bespaard.

Nog even, en dan worden huurcontracten via de blockchain afgehandeld

In de kinderschoenen

Deloitte stelt in haar rapport Real Estate Predictions 2018 dat blockchain nog in de kinderschoenen staat, maar ziet een reeks veelbelovende ontwikkelingen, zoals het betalen met Bitcoin, eigendomsoverdracht, data-uitwisseling, huurcontracten afhandelen en investeren via blockchain.

Over de kinderschoenen: een brede implementatie van blockchain is niet zomaar mogelijk. De technologie is nog in ontwikkeling en er zijn naast technische uitdagingen ook nog een reeks andere problemen te tackelen. Uiteraard is die lijst bij een nieuwe technologie lang, daarom focussen we even op een paar hoofdpunten.

Veiligheid
Qua veiligheid scoort blockchain hoog. Voor zover bekend is een blockchain zelf nog niet gekraakt, maar via software die met de blockchain communiceert, zoals wallets en smart contracts (programmeerbare contracten), zou een blockchain misleid kunnen worden. Dit heeft de aandacht van hackers. Daarom is de encryptie van juist die programma's van levensbelang voor de veiligheid van de blockchain zelf.

Nu mag alleen een notaris eigendom overdragen. Is er een wetswijziging nodig?

Juridisch
Ook op juridisch vlak liggen er nog een aantal uitdagingen. Ondanks het feit dat blockchain zonder een derde partij eigendom kan overdragen, ligt nog steeds in de wet vastgelegd dat alleen een notaris dit mag doen. Het decentrale karakter van de technologie kan in dit opzicht zijn werk niet doen voordat er een wetswijziging zal plaatsvinden.

Privacy
Een ander probleem vormt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). In een publieke blockchain, zoals Bitcoin, is er geen eigenaar en dus geen verwerkingsverantwoordelijke en toezichthouder die de wijze van opslag van persoonsgegevens toetst. Tevens worden persoonsgegevens permanent opgeslagen in een blockchain omdat transacties onherroepelijk en onveranderbaar zijn. Dat staat haaks op de AVG, die voorschrijft dat gegevens gerectificeerd of gewist moeten worden als ze onjuist zijn. Ook dient ‘het recht om te worden vergeten’ in acht genomen te worden, wat in de huidige generatie blockchains (nog) niet mogelijk is.

In een private blockchain, de vorm die we vooral in de vastgoedsector zullen gaan zien, kan wel worden voldaan aan een verwerkingsverantwoordelijke en toezichthouder. Maar de onveranderlijkheid van de opgeslagen data in een transactie is ook hier een probleem. Er zal een technische oplossing voor gevonden moeten worden.

Smart Contracts
Het onveranderbare en onherroepelijke karakter van blockchain, wat betrouwbaarheid en transparantie oplevert, heeft ook gevolgen voor de smartcontracts: de digitale contracten die voorwaarden stelt aan transacties. Als later blijkt dat er in een contract een fout staat, zegt de wet in sommige gevallen dat deze nietig verklaard kan worden. De huidige technologie heeft nog geen delete-knop voor dit soort situaties

Bitcoin verbruikt op jaarbasis op dit moment evenveel stroom als heel Ierland

Duurzaamheid
Blockchain heeft veel rekenkracht nodig om transacties te verifiëren en het decentrale grootboek bij te werken. In een publieke blockchain zoals Bitcoin wordt door concurrerende miners, die de transacties moeten verifiëren, tegelijkertijd gerekend omdat daarmee Bitcoins verdiend kunnen worden. Bitcoin verbruikt op jaarbasis op dit moment evenveel stroom als heel Ierland.

Een private blockchain, waarmee de vastgoedwereld voornamelijk te maken zal krijgen, verbruikt veel minder stroom, aangezien er geen concurrerende miners aan te pas komen en er veelal met een ander, zuiniger blockchainsysteem wordt gewerkt. Desondanks is er veel rekenkracht, dus energie, nodig om het systeem te laten werken. Ook op het gebied van duurzaamheid heeft blockchain dus nog een slag te maken.

En nu? Experimenteren

Er is nog veel onderzoek nodig naar de technologie om tot verdere ontwikkeling te komen. Experimenten zijn ook nodig om te leren voor welke bedrijfsprocessen blockchain gunstig is.