Ziekenhuis wordt luxueuze woon-werkplek

 

Chirurgische ingreep op de Amsterdamse Prinsengracht

Op de Prinsengracht is een spannend transformatieproces nagenoeg afgerond. Het voormalig Prinsengrachtziekenhuis is in krap vier jaar tijd herontwikkeld tot HOF Prinsengracht: twee luxueuze woonblokken met in totaal tien appartementen naar ontwerp van Roberto Meyer van MVSA Architects, een ondergrondse parkeergarage, een binnentuin en 5500 m2 kantoorruimte. Ontwikkelaar COD tekende voor een groot deel van de herontwikkeling en committeerde zich aan dit risicovolle project. Gert-Wim Bos en Ferdi Koornneef van COD kijken terug op wat zij noemen ‘een chirurgische ingreep in de binnenstad’.

COD hoorde in 2013, dus midden in de crisis, dat het ziekenhuis op de markt zou komen. Bos: ‘Het had direct onze aandacht en we besloten ons na grondig vooronderzoek in te schrijven op de gestructureerde verkoop, samen met Harvest Millten. In 2014 presenteerden we onze visie. Er waren op dat moment slechts drie partijen in beeld. Dat gaf wel aan dat dit een complex project was waar niet elke willekeurige ontwikkelaar raad mee wist. Omdat we in ons relatief korte bestaan al meerdere ingewikkelde binnenstedelijke herontwikkelingsprojecten op onze naam hadden gezet, deed het ons hart juist sneller kloppen. Dat het OLVG een onvoorwaardelijk financieel bod vroeg, was uiteindelijk geen halszaak. We hadden zowel de vele risico’s als de kansen goed in beeld. Eind 2014 stond het complex op onze naam.’

Ferdi Koornneef, ontwikkelaar bij COD en Gert-Wim Bos, directeur bij COD Ferdi Koornneef, ontwikkelaar bij COD en Gert-Wim Bos, directeur bij COD

Veel stakeholders

Daarna ging het snel. COD trok op met Harvest Millten, dat zich aan het project verbond als eindbelegger en ontwikkelaar voor een groot deel van de kantoren. Ferdi Koornneef, ontwikkelaar bij COD en eindverantwoordelijk voor HOF Prinsengracht: ‘Als je een omvangrijk project gaat doen, is het belangrijk dat je alle stakeholders erbij betrekt en hun zorgen wegneemt. Dat is intensief, zeker op een monumentale plek als de Amsterdamse Prinsengracht. Van meet af aan was er daarom nauw contact met omwonenden, de gemeente en met bureau Monumenten en Archeologie, aangezien de binnenstad Unesco-erfgoed is. We hebben veel voorzieningen getroffen om overlast te beperken. Zo vond het overgrote deel van het transport ’s nachts plaats, werden peilbuizen geplaatst om het grondwaterpeil in de gaten te houden en werden de aangrenzende panden continu gemonitord op verzakkingen. Ook zijn historisch waardevolle elementen veiliggesteld. Vaak stond de monumentendienst letterlijk mee te kijken. In één van de entrees was bijvoorbeeld een kunstwerk in de muur verwerkt, dat minutieus is verwijderd en een nieuwe plek heeft gekregen in de entreehal van de appartementen. We hadden gelukkig ook een meevaller toen er bij het uitgraven van de parkeergarage beerputten van voormalige grachtenpanden werden ontdekt. Tijdens de realisatie van de Noord-Zuidlijn waren er al zo veel onderzocht, dat deze weinig onderzoekswaarde hadden.’

Er is altijd een gezonde spanning tussen commerciële of architectonische doelstellingen en het maatschappelijk belang. Zeker hier.

Gezamenlijk belang

Samenwerking is in een traject als dit essentieel. De gemeente Amsterdam is een van de belangrijkste partners en belanghebbenden. ‘Er is altijd een gezonde spanning tussen commerciële of architectonische doelstellingen en het maatschappelijk belang. Zeker hier. Toch wil je uiteindelijk hetzelfde: een historische plek op een toekomstbestendige manier nieuwe waarde geven. Dus je komt er samen wel uit. We wisten dat er een gemengd programma voor het ziekenhuis moest komen en dat het geen hotel mocht zijn. Zo is de combinatie van appartementen en kantoren tot stand gekomen. Ook is de intentie uitgesproken om de appartementen te verkopen aan eindgebruikers en niet aan een grote, onbekende investeerder. Daarmee hebben we zeker goodwill gekweekt.’

Chirurgische ingreep

Terugkijkend op het project, dat medio 2019 volledig afgerond zal zijn en waarvan de laatste appartementen binnenkort in de verkoop gaan, is Bos zeer tevreden. ‘Voor een gecompliceerde transformatie als deze in het hart van de historische Amsterdamse binnenstad, is de vergelijking met een chirurgische ingreep op zijn plaats. Door goede voorbereidingen en risico-inventarisaties, zijn er geen noemenswaardige verrassingen op ons pad gekomen. Door zorgvuldig procesmanagement hebben we een fraaie doorlooptijd gerealiseerd. Bovenal kijken we terug op een prachtig project dat helemaal past bij de missie van COD. We hebben iets wat in deplorabele staat was weer waarde gegeven. Het is van deze tijd, klaar om onderdeel uit te maken van de toekomst van de stad.’